Displaying items by tag: prutswerk

Zoals nagenoeg alle inwoners van Venray en ver daarbuiten weten we dat er in het Loobeekdal iets grondig is misgegaan. Bewoners hebben schade aan hun woningen opgelopen doordat de grondwaterstand is gedaald. Daarvoor is een duidelijke oorzaak: grond is afgegraven, de natuurlijke veenlaag is verstoord en daarna is drainage aangelegd die veel te diep ligt. Het water verdwijnt, de bodem zakt en bewoners blijven achter met schade aan hun huis.

Maar wie verwacht dat de gemeente Venray dan alles op alles zet om uit te zoeken wat er is gebeurd, komt bedrogen uit. De bewoners moesten jarenlang aan de bel trekken, onderzoeken laten uitvoeren en juridische stappen zetten.

Nu ligt er een advies van de Commissie Bezwaarschriften dat dodelijke vragen oproept over de manier waarop het college van burgemeester en wethouders (B&W) deze zaak heeft aangepakt.

De vraag is niet langer alleen wat er in de bodem is gebeurd. De vraag is ook: hoe heeft dit gemeentebestuur zijn werk gedaan, en wie controleert dat eigenlijk?

Eerst massale ontgrondingen, sloten dichtgooien en het zeer diep leggen van de drainage, daarna komt de vergunning. Dit is het gevolg van een terugkerende bestuurscultuur bij de gemeente Venray waarin handhaving plaatsmaakt voor legalisatie achteraf.

De werkzaamheden in het Loobeekdal waren al uitgevoerd voordat de B&W in 2026 een vergunning verleende. Bewoners hadden al in 2023 om handhaving gevraagd. De provincie stelde bij controles overtredingen van de toenmalige Ontgrondingenwet vast. Er was onder meer grond vergraven en opgehoogd en er waren drainagewerkzaamheden uitgevoerd.

Toch volgde later een vergunning voor het draineren en egaliseren van percelen. Voor het gemak werd er maar niet gerept over ontgrondingen, verwijderen van bomen en groen en het mogelijk vernietigen van archeologische waarden. Vervolgens besloot het college op 10 maart 2026 niet handhavend op te treden.

Daar zie je weer de voorkeurshandeling van B&W van de gemeente Venray, zo snel als mogelijk legaliseren en de meest kwetsbare, de bewoners, in hun sop laten gaarkoken.

Geachte B&W van Venray: een vergunning is geen tovermiddel waarmee je achteraf alles kunt goedpraten!”.

Een vergunning voor drainage en egaliseren betekent niet automatisch dat ook het afgraven van grond, het doorbreken van veenlagen en het dempen van sloten is toegestaan. Een vergunning dient er ook voor dat omwonenden op voorhand kunnen toetsen of er nadelige gevolgen kunnen zijn. Daarmee kan je een belang, bijvoorbeeld geen schade aan een burgerwoning, in een vergunningverlening procedure veiligstellen.

De Commissie Bezwaarschriften is zeer kritisch. Het college moet concreet vaststellen wat er werkelijk is uitgevoerd en dat vergelijken met wat achteraf is vergund. Ook de diepte en de ligging van de drainage moeten daarbij worden betrokken. De commissie vindt bovendien dat voor bepaalde percelen een vergunningplicht gold en dat de drainagewerkzaamheden niet zomaar als normaal onderhoud konden worden beschouwd.

Er zijn belangrijke vragen die B&W maar even niet heeft beschouwd. Maar het zijn vragen die vóór een besluit over handhaving beantwoord hadden moeten worden.

Als de gemeente niet eens goed heeft vastgesteld wat er is aangelegd, hoe kan zij dan met zekerheid besluiten dat handhaving niet nodig is?

Een college van B&W neemt besluiten, maar is daarbij afhankelijk van de informatie en adviezen die de eigen ambtenaren aanleveren. Juist daarom moet de voorbereiding van een besluit zorgvuldig zijn.

In het Loobeekdal moest worden uitgezocht welke werkzaamheden waren uitgevoerd, welke vergunningen daarvoor nodig waren en of de vergunningen de werkelijke situatie dekten. Ook moest worden gekeken naar de verschillende regels die op de betrokken percelen van toepassing zijn.

De commissie maakt duidelijk dat de eerdere beoordeling op belangrijke punten opnieuw moet worden gedaan. Sterker nog, het huiswerk moet compleet over!

Dat roept vragen op over het ambtenarenwerk dat aan het besluit voorafging. Welke controles zijn uitgevoerd? Is de feitelijke situatie in het veld voldoende onderzocht? Zijn de tekeningen en de vergunningen zorgvuldig met elkaar vergeleken? En waarom kon het college besluiten dat handhaving niet nodig was terwijl deze punten nog onvoldoende duidelijk waren?

Wellicht heeft Venray ook een probleem in zijn ambtenarenkorps? Is er voldoende kwaliteit? Zijn er wellicht belangen die nog spelen die meer op relaties rusten dan wet- en regelgeving? Heeft B&W wel grip op zijn ambtenaren?

Wie namens de gemeente besluiten voorbereidt, moet ervoor zorgen dat die besluiten op feiten berusten. Niet op aannames, niet op innige relaties, niet op halve informatie en niet op de gedachte dat een later verleende vergunning de problemen wel zal oplossen.

Voor bewoners is dit geen discussie op papier. Zij stellen dat hun woningen schade hebben opgelopen door veranderingen in de grondwaterstand. De aanwezige veenlaag kan bij verdroging oxideren en inklinken. Daardoor kan de bodem zakken, met mogelijke gevolgen voor woningen en funderingen. Heel bekende faalmechanismen en daardoor projectrisico’s in een land als Nederland.

De morele kwestie in het Loobeekdal is dat bewoners met schade aan hun woning zijn geconfronteerd, terwijl B&W volgens de Commissie Bezwaarschriften onvoldoende zorgvuldig hebben onderzocht wat er daadwerkelijk is gebeurd. Voor slachtoffers voelt dat als een dubbele klap: eerst de schade, daarna een overheid die onvoldoende duidelijkheid biedt over de oorzaak en de verantwoordelijkheid. Zij moeten zelf deskundigen inschakelen, juridische procedures voeren en blijven aandringen op onderzoek. Van een overheid mag je verwachten dat zij niet wegkijkt wanneer burgers mogelijk de dupe zijn van een project, maar juist dan alles in het werk stelt om de feiten boven tafel te krijgen. Zonder dat onderzoek verliezen slachtoffers niet alleen geld en zekerheid, maar ook het vertrouwen in een overheid die er óók voor hen hoort te zijn.

Dus de verhouding is scheef. Aan de ene kant staan bewoners die hun huis willen beschermen. Aan de andere kant staan organisaties met ambtenaren, deskundigen en juridische ondersteuning, die daarbij ook nog eens prutswerk leveren.

En wie moet steeds opnieuw aan de bel trekken? De burger.

Wie moet de ontbrekende duidelijkheid afdwingen? Ook de burger.

Waar was de gemeenteraad?

De raad is er niet alleen om plannen goed te keuren en begrotingen vast te stellen. Raadsleden moeten ook controleren of het college zijn werk goed doet. Juist wanneer inwoners jarenlang klagen over mogelijke overtredingen en schade, mag worden verwacht dat de raad kritische vragen stelt en zelf onderzoek doet.

Er moet gesteld worden dat een aantal oppositiefracties zich serieus in de ellende van de bewoners heeft verdiept. Ze zijn zelf op bezoek geweest aan de panden met schade en hebben zich verdiept in de onderzoeken die door de bewoners zijn uitgevoerd. En zeker niet het onbelangrijkste, ze hebben zelfs met de bewoners gepraat. Echter deze oppositiefracties worden in een hoek gezet door de coalitie die in lijn met B&W zo snel als mogelijk van het Loobeekdal project af wil. 

De coalitie in de gemeenteraad van vier partijen CDA, D66, VVD en Venray Lokaal heeft een coalitieakkoord 2026–2030 gesloten. Hierin beloven de vier partijen uitvoering te geven aan onderstaande 5 punten:

1. Betrouwbaar bestuur: de coalitie belooft duidelijke, uitlegbare besluiten en inwoners serieus te nemen. De commissie stelt dat bij de feitelijke onderbouwing van het besluit om niet te handhaven ontbreekt c.q. incompleet is. Niet uit te leggen aan inwoners dus strijdig met betrouwbaar bestuur! Niet eens de moeite nemen om zich eens in de materie te verdiepen en eens op bezoek te gaan bij de bewoners is ook dodelijk voor de betrouwbaarheid van een bestuur.

2. Een groene, gezonde en veilige leefomgeving: de coalitie wil ontwikkeling combineren met bescherming van de leefomgeving. De commissie stelt dat gemelde gevolgen van grondwerk en drainage niet bepaald zijn. De huizen van de bewoners en haar leefomgeving zijn blootgesteld aan niet gecontroleerde ingrepen wat strijdig is met een zorgvuldige beoordeling. De veiligheid van de bewoners is direct in het geding.

3. Een toekomstbestendig platteland: het akkoord belooft behoud van landschappelijke kwaliteit en leefbaarheid. De commissie vraagt om duidelijkheid over de uitgevoerde werkzaamheden en de toepasselijke vergunningen. Een vergunningensysteem beschermt het platteland tegen illegale ingrepen. Projecten illegaal uitvoeren en daarna maar legaliseren met een vergunning draagt niet bij aan een toekomstbestendig platteland.

4. Consequente handhaving: het coalitieakkoord noemt zichtbare en gerichte handhaving. Het niet tot op de bodem uitzoeken van de illegale handelingen zoals de commissie aangeeft schuurt met een doelmatige en consequente handhaving. De gemeente Venray zoekt consequent naar mogelijkheden om te legaliseren. Verre van gewenst!

5. Grip op uitvoering en transparantie: het akkoord belooft risico’s te beheersen, resultaten te bewaken en open te communiceren. De commissie vindt dat de feiten, motivering en beslissingen op basis van een onvolledig vergunningendossier en het gemeentelijke besluit tekortschieten. De gemeenteraad is gezien de constateringen van de Commissie Bezwaarschriften nog ver af van grip op uitvoering en transparantie.

Nu de Commissie Bezwaarschriften snoeihard advies heeft geschreven is van een snelle afsluiting van het Loobeekdal dossier natuurlijk geen sprake meer. De adviezen van de commissie raken op een directe wijze de belofte uit het coalitieakkoord. Er is nu de kans dat de vier partijen kunnen laten zien uit welk hout die gesneden zijn. Er komen vervelende vragen zoals functioneerde het college van B&W wel zoals moet, hebben we nog ambtenaren die koersen op basis van relaties en niet feiten en wetgeving? En vooral: heeft de raad erop toegezien dat de belangen van de getroffen bewoners serieus zijn onderzocht?

Als die controle onvoldoende is geweest, heeft de raad zijn rol als waakhond niet waar kunnen maken. Dat betekent niet dat ieder raadslid persoonlijk verantwoordelijk is voor de gang van zaken. Maar het betekent wel dat de gemeenteraad moet uitleggen hoe hij zijn controlerende taak heeft ingevuld.

Een gemeenteraad die pas wakker wordt wanneer een bezwaarschriftencommissie tekortkomingen blootlegt, moet zich afvragen of hij niet eerder had moeten doorvragen. Ook coalitiebelangen en relatiebelangen mogen hier geen rol spelen.

De gemeente moet nu laten zien dat zij de kritiek begrijpt. Niet door nog meer papier te produceren, maar door de feiten helder op een rij te zetten en daar consequenties aan te verbinden.

Als blijkt dat werkzaamheden zonder de vereiste vergunning zijn uitgevoerd en niet meer vergunbaar zijn, moet het college beoordelen welke wettelijke stappen nodig zijn. Als de gemeente eerder onvoldoende zorgvuldig heeft gehandeld, moet zij dat erkennen. En als er aanwijzingen zijn dat de grondwaterstand door de werkzaamheden is veranderd, moet serieus worden onderzocht wat dat betekent voor de bewoners.

Het Loobeekdal laat zien hoe groot de afstand tussen overheid en burger kan worden. Bewoners willen weten wat er met hun leefomgeving is gebeurd en wie verantwoordelijkheid neemt. Zij verdienen geen eindeloze discussie over procedures, maar een eerlijk en controleerbaar antwoord.

B&W moeten uitleggen waarom hun eerdere besluit zo is voorbereid dat de bezwaarschriftencommissie op belangrijke punten nader onderzoek en een nieuwe beoordeling nodig vindt. Waar gaat het mis? De ambtelijke organisatie moet laten zien dat besluiten worden gebaseerd op voldoende feiten en de juiste regels. En de gemeenteraad moet aantonen dat hij het college daadwerkelijk controleert.

Want als de burger zelf alles moet uitzoeken, de schade moet zien te beperken en vervolgens jarenlang moet vechten en hoge kosten moet maken om serieus genomen te worden, dan is er iets mis met de manier waarop het Venrayse bestuur functioneert.

Een overheid die van haar inwoners verlangt dat zij zich aan de regels houden, moet diezelfde regels ook zelf serieus nemen. Dat is geen politieke leus. Dat is de basis van behoorlijk bestuur. De bewoners van het Loobeekdal hebben recht op duidelijkheid. De samenleving Venray heeft recht op een bestuur dat verantwoordelijkheid neemt. 

Voortbordurend op de “morele kwestie” zoals opgenomen in dit opiniestuk rijst toch de vraag “is er nog schaamte”? Voor leden van het college van B&W, de gemeenteraad, de ambtenaren een aanbeveling. Leg nu, alles overziend, de kwestie eens naast jouw morele kompas, of wellicht een christelijk kompas (of de restanten die daar nog van over zijn) voordat er weer gezocht wordt naar wegen die de bewoners nog verder in het Loobeekdalmoeras doen belanden. Zou je de positie waarin de bewoners met schade ook jouw familie of vrienden willen toewensen?