Nu de voorbereidingen voor de gemeenteraadsverkiezingen op gang komen, staat het CDA in Venray op een kruispunt. De partij belandde daar de afgelopen periode op de oppositiebank, na de politieke nasleep van de Loobeekdalaffaire. In 2021 traden wethouders Jan Loonen en Anne Thielen af. Het vertrouwen kreeg een knauw, niet alleen in personen, maar in bestuursstijl.

Nu is Thielen terug als fractievoorzitter van het Christen-Democratisch Appèl in Venray. Jong, energiek, politiek ervaren. En mogelijk opnieuw met de ambitie om wethouder te worden als het CDA wint. Dat roept een principiële vraag op: kan een partij die landelijk zegt te willen breken met “mastodontengedrag” lokaal zonder duidelijke rekenschap terugvallen in oude patronen?

De landelijke lijn: geen mastodonten

CDA-partijleider Henri Bontenbal heeft uitgesproken 'geen mastodonten' in zijn fractie te willen. Daarmee doelt hij op bestuurders die zich onaantastbaar wanen, sterk leunen op hun netwerk en politieke overleving belangrijker maken dan publieke verantwoording. Joep Dohmen heeft in zijn boek De Vriendenrepubliek goed omschreven hoe zulke figuren gedijen in de habitat van de Limburgse bestuurscultuur. Bontenbal kan die niet meer gebruiken, zijn boodschap is helder: ervaring is waardevol, maar alleen als zij gepaard gaat met transparantie en zelfreflectie. Dit is niet vrijblijvend maar stuurt op cultuurverandering.

In Venray wringt het. De Loobeekdalaffaire leidde tot politieke verantwoordelijkheid en aftreden. Dat is op zichzelf een kracht van het systeem. Bestuurders stappen op wanneer het vertrouwen is geschaad. Maar aftreden is niet hetzelfde als afrekenen

Tot op heden is er geen expliciete, publiek zichtbare reflectie geweest waarin helder wordt benoemd:

- Welke bestuurlijke fouten zijn gemaakt?
- Welke lessen zijn getrokken?
- Hoe wordt herhaling voorkomen?

Zonder zo’n proces ontstaat het risico dat aftreden slechts een tijdelijke onderbreking is geen wezenlijke breuk.

Wat is mastodontengedrag eigenlijk?

Mastodontengedrag is niet leeftijdsgebonden. Het gaat niet om hoe lang iemand meedraait, maar om houding. Het is zichtbaar wanneer:

- Politieke verantwoordelijkheid wordt geminimaliseerd.
- Netwerk en positie zwaarder wegen dan publieke verantwoording.
- Kritiek wordt gezien als aanval, niet als kans tot verbetering.
- Terugkeer vanzelfsprekend wordt geacht.

Juist jonge bestuurders kunnen in dat patroon vervallen wanneer zij snel institutionele macht vergaren en daar moeilijk afstand van nemen.

Het risico voor Venray

Als Thielen bij verkiezingswinst opnieuw wethouder zou worden zonder dat eerst expliciet rekenschap is afgelegd, kan dat het beeld bevestigen dat er weinig werkelijk is veranderd.
at risico is niet alleen moreel, maar strategisch:

- De Venrayse kiezers die eerder het vertrouwen verloren, zullen niet terugkeren.
- Coalitiepartners kunnen terughoudend zijn.
- De oppositie zal het dossier blijvend agenderen.

Een partij die zegt te vernieuwen, maar lokaal terugvalt in onuitgesproken continuïteit, ondermijnt haar eigen geloofwaardigheid.

Eerst rekenschap, dan ambitie

Ambitie op zichzelf is legitiem. Politiek is geen strafbank. Maar de volgorde is cruciaal:

- Volledige en zichtbare reflectie op de Loobeekdalaffaire.
- Erkenning van gemaakte fouten, ook persoonlijk.
- Concrete bestuurlijke verbetermaatregelen.

Pas daarna: een gesprek over een mogelijke terugkeer in het college.

Dat is geen persoonlijke afrekening, maar een democratische voorwaarde. Bestuurlijke verantwoordelijkheid eindigt niet bij aftreden; zij begint daar vaak pas echt.
De keuze voor Venray

Venray kan kiezen voor herstel van vertrouwen door openheid. Of voor een pragmatische terugkeer naar bekende gezichten zonder diepgaande verantwoording.

ls het CDA in Venray de landelijke koers van Bontenbal serieus neemt, dan betekent dat: geen vanzelfsprekende terugkeer naar het stuur. Niet omdat ervaring ongewenst is, maar omdat geloofwaardigheid voorafgaat aan positie.

Wie opnieuw wethouder wil worden na een affaire, moet eerst laten zien dat hij of zij begrijpt waarom het misging en wat er fundamenteel anders moet.

Zonder die stap dreigt het gevaar dat Venray niet kiest voor vernieuwing, maar voor een jonge mastodont aan het roer.

Hebt u vragen voor Anne Thielen laat het ons weten!